Reactiviteit aan de lijn: waarom je hond ontploft langs de gracht

Een fietsbel, een hond aan de overkant van de brug, en ineens staat je lieve hond te blaffen en uit te vallen aan het eind van de lijn. Mensen kijken. Jij schaamt je. Je hond is niet stout. Je hond raakt overspoeld.

Wat reactiviteit echt is

Reactiviteit is een grote emotionele reactie op iets wat de hond moeilijk vindt: een andere hond, een fiets, een vreemde. Daaronder zit meestal angst, frustratie of allebei. De lijn maakt het erger: de hond kan niet weg, en kan ook niet gaan begroeten. Dus schreeuwt hij.

Drempels en het stapelen van triggers

Elke hond heeft een drempel: een afstand waarop hij de trigger kan zien en nog kan nadenken. Dichterbij gaat het denkende brein uit.

Stress telt ook op. Een lawaaierige tram, een slechte nacht, een hond achter een hek en dan een fiets: alles duwt je hond dichter naar de rand. Dat heet trigger stacking, en het verklaart waarom dezelfde hond op maandag prima is en op donderdag ontploft.

Eerste stappen die helpen

1. Eerst afstand. Steek over, ga achter een geparkeerde auto staan, draai om. Afstand is het probleem niet ontlopen. Het is waar leren kan beginnen.
2. Laat de trigger iets goeds voorspellen. Ziet je hond op veilige afstand een andere hond, dan komt er eten. Na verloop van tijd voelt het zien van een hond als goed nieuws. Dat is klassieke conditionering, hetzelfde principe dat Pavlov beschreef.
3. Speel "kijk eens". Je hond kijkt naar de trigger, jij markeert en beloont. Dit spel van trainer Leslie McDevitt maakt van kijken rustig, beloond gedrag.
4. Kies rustigere routes en tijden. Minder verrassingen betekent minder uitbarstingen, en elke uitbarsting die je voorkomt, oefent je hond niet.
5. Voeg snuffelwandelingen toe. Snuffelen aan een lange lijn in een rustig park verlaagt de algemene stress.

Wat je beter niet doet

Correcties, rukjes aan de lijn en prikbanden kunnen een hond even stil krijgen. Maar ze voegen stress toe aan een hond die al overspoeld is, en onderzoek koppelt ze aan een slechter welzijn (Vieira de Castro e.a., 2020). De hond leert dat andere honden pijn voorspellen. Dat is precies het tegenovergestelde van wat we willen.